اردیبهشت 25, 1391

برگزاری اولین دادگاه بین المللی برای رسیدگی به اعدام های دهه شصت درایران

May 14, 2012

in جامعه مدنی درآینه اخبار

مصاحبه اختصاصی عرصه سوم با پرفسور پیام اخوان در خصوص چگونگی برگزاری و اهداف دادگاه بین المللی رسیدگی به جنایات جمهوری اسلامی و اعدام  زندانیان سیاسی دهه 60 شصت درایران.

پیام اخوان مشاور دادستان دادگاه بین المللی سازمان ملل در این مصاحبه می گوید: مهمترین پیام این دادگاه به رهبر جمهوری اسلامی می تواند این باشد که مردم ایران هیچگاه ستمی که بر آنها رفته و جنایت هایی که دولت مرتکب شده را فراموش نمی کنند. همچنین یکی از اهداف تشکیل این دادگاه آن است که جهان با فرهنگ مصونیتی که در ایران از چندین دهه پیش وجود دارد آشنا شود. در ایران به جای اینکه مسئولان قتل ،شکنجه و تجاوز تنبیه شوند به مقامات بالاتری ترفیع پیدا می کنند.

نیلوفر رستمی

پرفسور پیام اخوان، استاد حقوق دانشگاه مک گیل مونترال و مشاور دادستان دادگاه سازمان ملل در خصوص جنایات جنگی در یوگسلاوی و روندا، اکنون سرپرستی دادگاه جنایت علیه بشریت را برعهده خواهد داشت. دادگاهی که به مسئله افشاگری در مورد اعدام های دست جمعی زندان های جمهوری اسلامی در دهه شصت خواهد پرداخت و با حضور قضات و وکلای برجسته بین المللی در دو مرحله برگزار می شود.مرحله اول در تاریخ 18 تا 22 ژوئن امسال در مرکز حقوق بشر سازمان ملل در لندن برگزار می شود و مرحله دوم آن در ماه اکتبر در دادگاه لاهه درهلند خواهد بود.

دکتر پیام اخوان به جز تدریس و وکالت نزدیک به دو دهه است که پیگیر موارد نقض حقوق بشری در جهان است و به تازگی نماینده مردم لیبی برای دادگاه حق خواهی از فرزند معمر قذافی و رسیدگی به جنایت های او شده است. اخوان در سال 1388 مرکز اسناد حقوق بشر ایران را دایر کرد و تحقیقات، جمع آوری مدارک و اسناد در خصوص اعدام های دست جمعی در سال 67 13 را پیگیری می کند.

چگونه می توان با استفاده از امکانات قضایی بین المللی مسئولان جمهوری اسلامی را درخصوص اعدام اعضای گروه‌های سیاسی به پای میز محاکمه کشید؟

این دادگاه در واقع دادگاه مردمی است و محاکمه ای هم که در این دادگاه صورت می گیرد سمبولیک است. در واقع با این هدف که مردم ایران و جامعه بین المللی به واقعیت اعدام های سال 67 پی ببرند، چون تا همین امروز هم جمهوری اسلامی حاضر به اعتراف و قبول کشتار هزار ها ایرانی در سال 67 نشده است. خیلی از ایرانی ها هم هنوز از واقعیات و جزییات این اعدام ها خبر ندارند. این دادگاه برای تنبیه فرد خاص یا افراد خاصی نیست بلکه فقط به کسانیکه که جان سالم از آن جنایت ها به در بردند و یا عضوی از خانواده شان را از دست داده اند، این امکان را می دهد تا داستان هایشان را این بار پشت تریبون های بین اللملی بگویند. در اولین قدم باید مدارک موثق در خصوص این جنایت تاریخی ثبت شود. و این دادگاه این کار را انجام خواهد داد. تا نشان دهد که چه اتفاقی افتاده، چگونه و چرا و مسئولانش چه کسانی بوده اند. بعد می توان امیدوار بود که یک روز حداقل عده ای از مسئولان این جنایت ها به پای میز محاکمه کشیده و مجازات شوند. اما در حال حاضر این مرحله فقط حقیقت یابی و تهیه گزارش است. درست است که مسئولان حکومت جمهوری اسلامی الان قدرت دارند، اما همیشه این طور نخواهند ماند و آنها هم مانند بقیه دیکتاتورها مجازات خواهند شد.

چطور تحقیقات را در خصوص قربانیان اعدام های سال 67 انجام دادید ؟ چقدر تحقیقات و منابع شما قابل اتکا و اعتبار هستند؟

ما از طریق منابع مختلف اطلاعات و اسنادمان را جمع آوری کردیم. تعداد بسیاری از کسانی که در زندان های دهه 60 و در لیست اعدامی بودند، اکنون مقیم اروپا، آمریکا و کانادا هستند. ما با آنها مصاحبه کردیم و این افراد آماده شهادت در دادگاه هستند. همین طور از اسناد مراکز حقوق بشری مانند بنیاد برومند هم استفاده کردیم، در ضمن خاطرات آیت الله منتظری و فتوای آیت الله خمینی نیز در مورد اعدام های دهه 60 به عنوان مدارک مهم تاریخی موجود هستند. شاهدان جنایت های دهه 60 که آمارشان به چند هزار می رسد، همه حرف های مشابه می زنند و خاطرات مشترکی دارند. این دادگاه موضوع شکنجه و اعدام چند نفر نیست که اثباتش مشکل باشد. مسئله کشتار چند هزار نفر است که شاهدانی به همان اندازه هم دارد، بنابراین قضاوت در چنین دادگاهی مشخص است

- آیا شما خودتان عضوی از خانواده و یا فامیل تان را در اعدام های 67 از دست داده اید ؟

خیر. من هیچ نفع شخصی برای برگزاری این دادگاه ندارم. بابک عماد نیز که مسئول جمع آوری اطلاعات و مصاحبه با افراد بوده است، کسی از نزدیکانش را دست نداده فقط خودش زندانی سیاسی دهه 60 بوده است.

- محور اصلی مورد توجه شما با برگزاری این دادگاه چیست ؟

ما باید بدانیم که جنایت سال 67 حتی در روابط میان سیاستمداران ایرانی تا به امروز هم تاثیر گذار بوده است و مسئولان جنایت های آن سال ها به جای اینکه تنبیه شوند به مقام های بالاتری در ایران رسیده اند. مثلا آقای شوشتری که عضو کمیسیون مرگ بوده بعدها وزیر دادگستری شد و یا مصطفی پور محمدی که او هم عضو کمیسیون مرگ بود اکنون وزیر کشور است. مهمترین پیام این دادگاه به رهبر جمهوری اسلامی می تواند این باشد که مردم ایران هیچگاه ستمی که بر آنها رفته و جنایت هایی که دولت مرتکب شده را فراموش نمی کنند. همچنین یکی از اهداف تشکیل این دادگاه آن است که جهان با فرهنگ مصونیتی که در ایران از چندین دهه پیش وجود دارد آشنا شود. در ایران به جای اینکه مسئولان قتل ،شکنجه و تجاوز تنبیه شوند به مقامات بالاتری ترفیع پیدا می کنند. ما باید به این آگاهی برسیم یعنی تا زمانیکه بدانیم هیچکس نمی تواند قوانین جاری کشور را نقض کند. و دراین صورت چه کسی مسئول نقض آن هاست، تا آن زمان دولتی معتمد نخواهیم داشت ، دولتی که باید هر حرکت غیرقانونی را پیگیری کند.

- برگزاری این دادگاه و شهادت افراد چه تاثیری بر بحران حقوق بشر در ایران دارد و چه تاثیری روی روند ارتباط کشورهای دیگر با ایران می گذارد؟

ببینید دو دیدگاه وجود دارد، دیدگاه مردمی و دیگری دیدگاه سیاستمداران. بعد از تشکیل این دادگاه و شهادت شاهدان و آسیب دیدگان از وقایع سال 67 حتما مردم کشورهای دیگر با مردم ایران حس همدردی بیشتری خواهند کرد و متوجه خواهند شد که چه دوران سختی را ایرانی ها تحمل کرده و می کنند. به خصوص در دهه اول انقلاب. و این حس همدردی شاید در مبارزه برای رسیدن دموکراسی در داخل ایران هم تاثیر گذار باشد. اما دیدگاه سیاستمداران چیز دیگری است، آنها فقط به انرژی هسته ای و نفت ایران اهمیت می دهند. در واقع فعالیت های حقوق بشری در ایران آخرین چیزی است که به آن توجه دارند. آنها سال های زیادی است که بر سر موضوع انرژی هسته ای دارند با ایران بحث می کنند، اما اگر در مورد انرژی هسته ای با ایران به توافق برسند، دیگر به برقراری حقوق بشر در ایران اهمیت نمی دهند و بحث ها هم تمام می شود. اما این تنها چیزی است که مردم ایران آن را نمی خواهند. مردم ایران بیشتر از انرژی هسته ای به حقوق شهروندی شان اهمیت می دهند. به همین دلایل من فکر می کنم همین روند افشای حقیقت در دادگاه و ثبت داستان کسانیکه درگیر جنایت های سال 67 بودند به نوعی کمک کننده است، تا فعالان حقوق بشری با سرعت بیشتر روی مسئله برقراری حقوق بشر در ایران تمرکز کنند.

- آیا احمد شهید ،گزارشگر ویژه حقوق بشر هم در این جلسات دادگاه شرکت خواهد کرد؟

خیر. به دلیل اینکه ایشان نقش رسمی دارند و اجباری برای شرکت در این دادگاه ندارند. در واقع آنها می توانند از اطلاعات این دادگاه استفاده کنند اما وظیفه شان شرکت حتمی نیست.

- مراحل برگزاری این دادگاه چگونه است ؟

اولین مرحله دادگاه در تیرماه امسال با حضور کمیسیون حقیقت یابی برگزار می شود. این کمیسیون حرف های شاهدان و آسیب دیدگان جنایت های سال 67 را می شنوند بعد از آنکه به مردم فرصت صحبت در این مرحله داده می شود در مرحله دیگری که در مهرماه برگزار خواهد شد، وکلا و قضات برجسته بین المللی طبق اسناد و مدارک موجود به تصمیم گیری صوری و سمبلیک می پردازند، که چه کسانی مسئول جنایت بوده و چه کسانی باید مجازات شوند. اما فقط به صورت صوری است چون این دادگاه صلاحیت صدور حکم برای اجرا را ندارد.

- از توضیحات شما سپاسگزارم.


{ 7 comments… read them below or add one }

saeid-m اردیبهشت 27, 1391 at 1:37 ق.ظ

ضمن تشکر از این اقدام انقلابی شما. باید این جنایتکاران جمهوری اسلامی به جرم جنایت علیه بشریت به پای میز محاکمه کشید. و ما نه فراموش میکنیم .و نه میبخشیم.در ضمن حاضر به هر گونه همکاری هستم . به امید وفقیت شما

Reply

nanaya. اردیبهشت 31, 1391 at 12:27 ب.ظ

درود بر آقای پیام اخوان که تمام زحمات را متقبل شده اند و این کار بزرگ را انجام میدهند. من دوستان زیادی را از دست دادم و لحظات زندان را لحظه ای از یاد نمیبرم .این جنایتکاران بی وجدان باید تقاص پس دهند و دنیا از بی رحمی آن ها باید آگاه شود. آرزوی موفقیت آقای اخوان را دارم.

Reply

پوپک امیری اردیبهشت 31, 1391 at 7:51 ب.ظ

امیدوارم این دادگاه قدم مؤثری باشد در راه روشنگری مردم ایران از یک سو و آگاه شدن جهانیان از ستمی که بر این مردم رفته است
جنایات نظام جمهوری اسلامی، و آنچه بر سر جوانان ما در دهه‌ی شصت و تابستان ۶۷ رفت، فراموش نشدنی و غیرقابل بخشایش است.
امیدوارم در این دادگاه از شاهدان صالح و شریف که سالهای شصت را در زندان های ایران گذرانده‌اند، یاری گرفته شود. ایرج مصداقی، مهدی اصلانی
منیره برادران، و… و…. صدها زندانی شریف دیگر با نگاه‌ها و دیدگاه‌های گوناگون که امروز در دسترس رسانه‌های گروهی جهانی هستند

Reply

Samina خرداد 1, 1391 at 9:06 ب.ظ

mamnun aghaye Akhavan,
ba in khabar delam por az shadi shod, faryad resi az khodeman pa pish migozarad wa hame donja az ruzegar siyahi ke bar ma gozashte bakhabar mishavand wa dar zemn javanan khodeman ke bazan taze warede siyast shodeand khahand did ke nasle ma bikar naneshaste bud wa az haman awan enghelab naras dast be kar shod wa janha bakhte shod, taghib o gorizha shoru shod wa zendanha roshd badkonaki kardand, basat shekanje gostarde shod wali chon emruz nabud ke hame alam az an bakhabar shavad wa ba eghdam bashar dustane aghaye Akhvan hame in jenayatha ashekar khahad shod wa ba bish az 30 sal takhir azizan javani ke ma ra be paye mize mohakeme mikeshanand ke chera sukut kardehim wa chera ejaze dadeim in rejim ta in had roshd konad ba khabar khahand gasht ke che bimolaheze ma ra be paye mize mohakeme mikeshanand wa gahan hokm edame ma ra midahand.

Reply

Injusticeberg خرداد 12, 1391 at 4:42 ب.ظ

ما گروهی هستیم که اطلاعات قربانیان جمهوری اسلامی را توی اینترنت از طریق وب سایت بالا منتشر می کنیم.
می خواستم از شما خواهش کنم به طریقی اطلاعات تماس آقای اخوان یا عماد رو در اختیار بنده بزارین یا برعکس.
تا از طریق ایشون بتونیم اطلاعات قربانیان اون دوره رو به دست بیاریم.
برای اطلاع از اهداف ما می تونین بخش “درباره ما” ی وب سایت رو مطالعه کنین.
با سپاس

Reply

sadaf br خرداد 23, 1391 at 2:19 ب.ظ

واقعا دردناکه وقتی میبینیم که در این کشور جان انسانها چه ناچیز و چه بی ارزش انگاشته میشه، گویی آنهایی که ایده هایشان همسو با سیاستمداران و قدرتمندان نیست، شهروندی به حساب میایند که جانشان بی ارزش میشود و حتی خانوادهایشان نیز در امان و آسایش نیستند.. ای کاش اینگونه نبود و در ایران بهای بیشتری به حقوق انسانها گزارده میشد

ای کاش عدالت واژه یی تنها مختص حاکمان نبود و شامل حال تمامی شهروندان این مرز و بوم میگردید .. و اینگونه نخواهد گشت مگر اینکه ریشهایی که سر منشاء این نابرابری ها و نه ملایماتهاست شناسایی شود و با مجرم شناختن مجرمان و ناقضان حقوق بشر، زمینه را برای بهبود شرایط آماده کنیم. شاید روشنگری و مبارزه با ظلم و ستم وظیفه تمامی کسانی ست که این نا عدالتی ها را میبینند و قادر به انجام کاری هستند ”حال هر چند کوچک” ، خوشبختانه در این اواخر تلاشهای خوبی از طرف کنشگران حقوق بشر و مدافعان حقوق زن داخل و خارج از کشور صورت گرفته است و مورد حمایت بسیاری قرار گرفته است.

بسیاری از روشنفکران و فعالان حقوق بشر بر این باورند که برای در آغوش کشیدن آزادی و برابری ما نیازمند آنیم که ابتدا عدالت را در گذشته و حال برقرار کنیم (هر چند قادر نیستیم که گذشته را تغیر بدهیم و یا عزیز از دست رفته ای را به خانواده اش بازگردانیم ) اما قادریم با روشن کردن نقاط تاریک گذشته موجب روشن شدن و بهبود شرایط آینده شویم ..
کوچکترین کاری که میشود در این زمینه کرد این است که با پیگیری و روشنگری در مورد اشخاصی که در گذشته به دیگران ستمی روا داشته اند یا با خشونت و بی قانونی حقوق دیگران را زیر پا گذشته اند، به آنها (و دیگران ! ) پیامی فرستاد که در صورت تکرار اشتباهات خود و یا پا فشاری بر نا عدالتی ، نهایتا شناسایی و در چنگال عدالت اسیر خواهند گشت! .. و اینگونه میشود آینده را بسیار بهتر از گذشته تصور کرد

کمپین ها و فعالان زیادی در این زمینه تلاش میکنند، شما نیز اگر مایل هستید میتوانید به این موج عدالت خواه و برابری طلب بپیوندید تا برای آزادی و برابری قدمی دیگر برداریم به سوی ایندی بهتر و زیبا تر برای کشورمان و برای حقوق زنان و مردان این مرز و بوم
اگر مایل هستید، در این زمینه اطلاعات بیشتری دریافت کنید و یا در فکر همکاری با این کمپین ها هستید، میتوانید به من تماس بگیرید، خوشحال میشوم اگر بتوانم در این زمینه شما را راهنمایی کنم.

صدف .ب

sadaf.wr.ir@gmail.com

Reply

Delaram i آذر 2, 1391 at 5:58 ب.ظ

درود بر آقای پیام اخوان
جنایات جمهوری اسلامی و ظلم و شکنجه هایی که بر جوانان این مرز روا داشته اند نابخشودنیست..
راهتان پر رهرو..

Reply

Leave a Comment

{ 5 trackbacks }