بودجه نظامی کشور در جیب سپاه
درصحن: دو ماه پس از «تکرار» رای مردم و پیروزی دوباره حسن روحانی، خبری از دیدارهای رئیس جمهور بر صدر اخبار روز نشست. میهمانان رئیس جمهوری کسانی نبودند جز فرماندهان عالی رتبه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی. این دیدار در روز دوم مرداد ماه، درست دو ماه و سه روز پس از تجدید رای مردم به حسن روحانی، انجام شد. حسن روحانی در این جلسه به فرماندهان سپاه قول داد که در راستای تقویت توان رزمی سپاه و ارتش بکوشد و از جعفری فرمانده سپاه قول گرفت که همکاری همه جانبه‌ای با دولت داشته باشد و حالا در فصل بودجه، با نگاهی به لایحه تقدیمی دولت به مجلس و در لابلای سطرهای بودجه سال ۹۷ رد آن جلسه را می‌توان دید. ردیفی که نشان می‌دهد بودجه سپاه پاسداران در سال ۹۷ در قیاس با سال ۹۶ حدودا دو برابر شده است.
حسن روحانی رئیس جمهور، روز یکشنبه ۱۹ آذر با حضور در صحن علنی مجلس شورای اسلامی، لایحه بودجه سال ۱۳۹۷ را به علی لاریجانی رئیس مجلس تقدیم کرد. این لایحه به کمیسیون‌های تخصصی و کمیسیون تلفیق بودجه ارجاع شد تا پس از بررسی برای تصویب نهایی به صحن علنی ارجاع شود. احتمالا تا ۴۰ روز آینده این لایحه به صحن مجلس می‌آید. حسن روحانی ابراز امیدواری کرد که قانون لایحه بودجه سال ۱۳۹۷ تا روز ۱۲ بهمن در مجلس به تصویب رسیده و تقدیم دولت شود.
لایحه بودجه سال ۹۷ تغییراتی به نسبت بودجه سال ۹۶ داشته است. کاهش بودجه یارانه‌های نقدی، کاهش بودجه عمرانی و افزایش قیمت حامل‌های انرژی و افزایش عوارض و مالیات‌ها، عمده ترین تغییرات لایحه بودجه سال ۹۷ است. این گزارش به تغییرات این لایحه در حوزه نظامی و دفاعی کشور می پردازد.
افزایش قابل توجه بودجه سپاه
حسن روحانی با سابقه‌ای نظامی و امنیتی، وقتی در سال ۱۳۹۲ سکان ریاست جمهوری را در دست گرفت، اگرچه بر دیپلماسی و تقویت روابط بین المللی تاکید کرد، ولی افزایش پلکانی بودجه نهادهای نظامی را در دستور کار قرار داد. به طوری‌که در پایان دوره چهارساله‌اش بودجه نهادهای نظامی حدود ۸۶ درصد افزایش یافته بود.
حسن روحانی اما در سال اول دوره ریاست جمهوری‌اش، به رشد پلکانی بودجه نیروهای مسلح، جهش تندتری داده، او هرچند اندکی از بودجه بسیج کاهش داده اما در عرض یک سال بودجه سپاه را به طور چشمگیری افزایش داده است. مجتبی ذوالنوری نماینده قم و فرمانده سابق تیپ امام جعفر صادق وابسته به حوزه نمایندگی ولی فقیه در سپاه پاسداران و رئیس کمیته هسته ای کمیسیون امنیت ملی مجلس دهم، اما اعتقادی به افزایش بودجه نهادهای نظامی ندارد و مدعی است بودجه نهادهای نظامی در سال ۹۷ افزایش نداشته و مجلس باید این بودجه را افزایش دهد. او می‌گوید: «معتقدم در بخش‌هایی بودجه دفاعی سال ۹۷ افزایش و در بخش‌هایی شاهد محدودیت آن هستیم و در بخش‌هایی هم حذف داشته‌ایم. اما در مجموع این بودجه مشابه بودجه سال ۹۶ است. با توجه به تهدیدات و تحولات منطقه، قطعا نمایندگان مجلس در زمان بررسی بودجه در کمیسیون تلفیق تغییراتی را به نفع بودجه نیروهای مسلح خواهند داشت.»
آیا ادعای نماینده نظامی قم درست است؟ جدول زیر میزان کاهش و افزایش بودجه نهادهای نظامی در سال ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷ را نشان می دهد:
| نهادهای نظامی | بودجه سال ۱۳۹۶ | بودجه سال ۱۳۹۷ | تغییرات | |
| ۱ | سپاه پاسداران | ۱۵.۴۶۳.۵۹۸.۹۰۰.۰۰۰ | ۲۶.۷۳۶.۶۹۷.۱۰۰.۰۰۰ | ۱۱.۲۷۳.۰۹۸.۲۰۰.۰۰۰ |
| ۲ | ارتش | ۹.۱۰۹.۷۵۸.۹۰۰.۰۰۰ | ۹.۷۰۸.۰۸۶.۶۰۰.۰۰۰ | ۵۹۸.۳۲۷.۷۰۰.۰۰۰ |
| ۳ | بسیج | ۱.۰۲۶.۷۵۰.۶۰۰.۰۰۰ | ۱.۱۸۰.۴۸۴.۳۰۰.۰۰۰ | ۸۰.۲۶۶.۳۹۹.۰۰۰- |
| ۴ | وزارت دفاع | ۴.۶۳۵.۶۹۰.۴۰۰.۰۰۰ | ۴.۴۹۷.۱۳۵.۵۰۰.۰۰۰ | -۱۳۸.۵۵۴.۹۰۰.۰۰۰ |
| ۵ | ستاد کل نیروهای مسلح | ۳.۰۳۸.۳۵۰.۹۰۰.۰۰۰ | ۱.۶۹۷.۵۲۱.۹۰۰.۰۰۰ | -۱.۳۴۰.۸۲۹.۰۰۰.۰۰۰ |
| شماره ردیف | شماره زیر مجموعه | واحد های سپاه | زیرمجموعه | بودجه |
| 111300 | ستاد مشترک سپاه پاسداران | 267,366,971 | ||
| ۱ | ستاد مشترك سپاه پاسداران | 103,755,281 | ||
| ۲ | سپاه حفاظت | 813,511 | ||
| ۳ | قرارگاه سازندگی خاتم | 100,000,000 | ||
| ۴ | طرح هاي توسعه - كوثر | 22,192,767 | ||
| ۵ | طرح نسیم رحمت | 1,410,000 | ||
| ۶ | طرح ولایت | 2,640,241 | ||
| ۷ | ماموريت هاي - دفاع زميني طرح شهيد ( شوشتري) | 6,770,705 | ||
| ۸ | طرح نور ربيع | 5,825,866 | ||
| ۹ | طرحهاي توسعه - شهيد حسن طهراني مقدم | 6,500,000 | ||
| ۱۰ | طرح شهيد رودكي | 5,129,168 | ||
| ۱۱ | طرح شهيد - كاظمي | 4,631,787 | ||
| ۱۲ | طرح امام - حسين(ع) | 920,000 | ||
| ۱۳ | طرح شهيد برونسي | 560,000 | ||
| ۱۴ | قرارگاه محرومیت زدايي كوثر | 2,100,000 | ||
| ۱۵ | كمك به - محروميت زدايي و پيشرفت و آباداني حضرت رسول (ص) | 177,406 | ||
| ۱۶ ۱۷ ۱۸ | در لایحه دولت بند ۱۶ تا ۱۸ وجود ندارد و از عدد ۱۵ به ۱۹ پریده است که دو احتمال وجود دارد یا سه بند ۱۶، ۱۷، ۱۸ وجود داشته و به دلیلی حذف یا مخفی شده یا اشتباه تایپی صورت گرفته است. | |||
| ۱۹ | طرح شهيد باقري | 3,140,239 | ||
| ۲۰ | طرح نور هدایت | 800,000 | ||
| 111305 | دانشگاه امام حسین (ع) | 717,515 | ||
| 111306 | دانشگاه علوم پزشكي بقيه االله الاعظم (عج) | 465,744 | ||
| 111310 | سازمان حفاظت اطلاعات سپاه | 464,633 | ||
| 111320 | نمايندگي ولي فقيه در سپاه | 941,985 | ||
| 111348 | دانشگاه افسري و تربيت پاسداري امام حسين (ع) | 450,420 | ||
| 111500 | قرارگاه مركزي حضرت خاتم الانبياء (ص) | 2,550,000 | ||
| ۱ | قرارگاه مركزي حضرت 500,000 0 خاتم الانبياء (ص) | 500,000 | ||
| ۲ | طرح شهيد صياد شيرازي | 460,000 | ||
| ۳ | طرح شهید سوداگر | 1,520,000 | ||
| ۴ | طرح شهید همدانی | 70,000 | ||
- مبالغ به میلیون ریال است.